ปีงบประมาณ 2569

โครงการการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร

69A22508คทอ14W05 1 ตุลาคม 2568 - 30 มิถุนายน 2569 คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม สถานะ: กำลังดำเนินการ

ข้อมูลโครงการ

ความเป็นมาและรายละเอียด

การใช้ประโยชน์จากสมุนไพรไทยเป็นหนึ่งในภูมิปัญญาของคนไทยที่ได้รับการถ่ายทอดและสืบทอดมา จนถึงปัจจุบันเพราะเป็นพืชที่มีสรรพคุณในการรักษาโรค หรืออาการเจ็บป่วยต่าง ๆของมนุษย์ ในสมัยก่อนยา จะทำจากพืช สัตว์ และแร่ธาตุต่าง ๆ ตามสภาพธรรมชาติแต่ต่อมาได้มีวิวัฒนาการปรับปรุง หรือแปรสภาพโดยใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ การใช้ยาสมุนไพรจะสามารถรักษาโรคและอาการเจ็บป่วยได้หลาย อย่าง การพึ่งพาแพทย์แผนไทยนั้น ยังมีความสำคัญต่อคนไทยเป็นจำนวนมาก การรักษาตนเองจะมีข้อดีที่เป็น การรักษาอาการบาดเจ็บเบื้องต้นก่อนที่อาการจะกำเริบมากขึ้น ทั้งนี้การใช้สมุนไพรควรใช้ในปริมาณที่ เหมาะสมและถูกวิธี ดังนั้น จึงนำที่มีในท้องถิ่นมาแปรรูปเพื่อสร้างรายได้ให้กับกลุ่มเกษตรกรและสอดคล้องกับการพัฒนาประเทศในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) โดยโครงการบริการวิชาการและถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านวิศวกรรมเครื่องกลและการผลิตในการแปรรูปผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเพื่อชุมชน ซึ่งเป็นงานบริการวิชาการที่นำความรู้จากงานวิจัยและงานสร้างสรรค์มาถ่ายทอดสู่การพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน และต่อยอดในเชิงพาณิชย์ ต่อไป
ดังนั้น คณะผู้ดำเนินการจึงเล็งเห็นความสำคัญของสมุนไพรที่มีในท้องถิ่นแทบทุกพื้นซึ่งมีความสำคัญและประโยชน์มีคุณค่าในการแปรรูป เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรบ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร มีผลิตภัณฑ์ขายในเชิงพาณิชย์ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับกลุ่มเกษตรกร ซึ่งเกิดความรู้สู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่องยั่งยืนและ สามารถพึ่งพาตนเองได้ อีกทั้งเป็นการฝึกประสบการณ์เฉพาะด้านให้กับนักศึกษาผู้เข้าร่วมโครงการให้มีความชำนาญ มากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นประโยชน์ต่อชุมชนในท้องถิ่นและนักศึกษาผู้เข้าร่วมโครงการต่อไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อรวบรวมฐานข้อมูลบริบทประเด็นที่เกี่ยวข้องได้ , 2. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมได้ , 3. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจการการบรรจุภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์สมุนไพรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม , 4. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรเพิ่มช่องทางในการจำหน่ายเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับกลุ่มเกษตรกรได้

กลุ่มเป้าหมาย

บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร

ผู้ใช้ประโยชน์

บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร

พื้นที่ดำเนินงาน

จังหวัด สกลนคร อำเภอ กุดบาก ตำบล กุดบาก

ทีมงานโครงการ
ไวรุจน์ อิ่มโพ (member) ภาณุวัฒน์ วงค์แสงน้อย (member) ลลินี ทับทิมทอง (member)
ผลกระทบ (Impact)

ด้านเศรษฐกิจ : สร้างโอกาสทางการตลาด: ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและมีความน่าเชื่อถือสามารถขยายตลาดไปยังกลุ่มผู้บริโภคใหม่ๆ ทั้งในและต่างประเทศด้านเศรษฐกิจ : เพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ: การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ทำให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพมาตรฐานสากล ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าและราคาของผลิตภัณฑ์สมุนไพรให้สูงขึ้นได้ด้านเศรษฐกิจ : ส่งเสริมการจ้างงาน: โครงการนี้สามารถสร้างงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น การเกษตรเพื่อปลูกพืชสมุนไพร การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการตลาดด้านสังคม : สร้างความมั่นใจแก่ผู้บริโภค: การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการผลิตช่วยให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยและได้มาตรฐาน ทำให้ผู้บริโภคมั่นใจในคุณภาพของผลิตภัณฑ์สมุนไพรด้านสังคม : ส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต: การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีประสิทธิภาพสามารถเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพ และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนด้านสังคม : อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น: การนำองค์ความรู้ดั้งเดิมมาผสมผสานกับเทคโนโลยีและนวัตกรรม จะช่วยอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาด้านสมุนไพรให้คงอยู่และเป็นที่ยอมรับมากขึ้นด้านสิ่งแวดล้อม : ลดการใช้สารเคมีและมลพิษ: การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม เช่น การทำเกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture) และการทำเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming)ด้านสิ่งแวดล้อม : อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ: การนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเพาะปลูกอย่างยั่งยืนและการศึกษาพันธุ์พืชสมุนไพรช่วยให้สามารถ อนุรักษ์พันธุ์พืชดั้งเดิม และลดความเสี่ยงจากการเก็บเกี่ยวที่ทำลายป่าหรือระบบนิเวศด้านการศึกษา : เพิ่มองค์ความรู้และงานวิจัย: โครงการนี้กระตุ้นให้เกิดงานวิจัยและพัฒนาใหม่ๆ ที่เกี่ยวกับสมุนไพร ไม่ว่าจะเป็นด้านการเกษตร, การสกัดสาร, การทดสอบประสิทธิภาพ, หรือการผลิตด้านการศึกษา : สร้างบุคลากรที่มีคุณภาพ: เป็นการส่งเสริมให้นักศึกษาในสาขาที่เกี่ยวข้อง เช่น เภสัชศาสตร์, วิทยาศาสตร์การอาหาร, เกษตรศาสตร์, และเทคโนโลยีชีวภาพ ได้เรียนรู้และฝึกฝนทักษะที่จำเป็นในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพร โดยนำความรู้ที่ได้จากโครงการนี้มาเป็นกรณีศึกษาในห้องเรียนด้านการศึกษา : สร้างหลักสูตรและชุดการเรียนรู้: องค์ความรู้และนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นจากโครงการนี้สามารถนำไปพัฒนาเป็นหลักสูตรการเรียนการสอน หรือชุดการเรียนรู้ เพื่อให้นักศึกษาและผู้ที่สนใจสามารถเข้าถึงและศึกษาได้อย่างทั่วถึงด้านการศึกษา : พัฒนาทักษะวิชาชีพ: การทำงานร่วมกันระหว่างนักวิจัย, นักพัฒนาผลิตภัณฑ์, และผู้ประกอบการ ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ ซึ่งช่วยยกระดับทักษะและความสามารถของบุคลากรในสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง

ตัวชี้วัดผลผลิต (Outputs)

จำนวนครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ

OUTPUT

บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร

ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 60 คน ผลที่ทำได้จริง: 60 คน

จำนวนภาคีเครือข่าย

OUTPUT

- บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร 

- โรงเรียนบ้านบัวคุรุราษฎร์สามัคคี

- องค์การบริหารส่วนตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร 

ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 3 เครือข่าย ผลที่ทำได้จริง: 3 เครือข่าย

จำนวนนวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม

OUTPUT

- เครื่องสับสมุนไพร

- เครื่องบดสมุนไพร

ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 2 นวัตกรรม ผลที่ทำได้จริง: 2 นวัตกรรม

จำนวนชุมชนต้นแบบ/ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบการพัฒนาตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม

OUTPUT

บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร 

ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 1 กลุ่ม ผลที่ทำได้จริง: 1 กลุ่ม

จำนวนผลิตภัณฑ์จากชุมชนท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนาเพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างรายได้

OUTPUT

- น้ำมันสมุนไพร

- แคปซูนสมุนไพร

ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 2 ผลิตภัณฑ์ ผลที่ทำได้จริง: 2 ผลิตภัณฑ์

ร้อยละการนําความรู้ในการพัฒนาไปใช้ประโยชน์

OUTPUT
ความสำเร็จผลผลิต 100%
เป้าหมายตามแผน: 80 ร้อยละ ผลที่ทำได้จริง: 80 ร้อยละ

ตัวชี้วัดผลลัพธ์ (Outcomes)

จำนวนร้อยละกลุ่มเกษตรกรในท้องถิ่นได้รับการพัฒนาความรู้/ทักษะ/นำไปใช้ประโยชน์

OUTCOME

บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร 

ความสำเร็จผลลัพธ์ 100%
เป้าหมายตามแผน: 80 ร้อยละ ผลที่ทำได้จริง: 80 ร้อยละ

จำนวนภาคีเครือข่ายเพิ่มขึ้น

OUTCOME
ความสำเร็จผลลัพธ์ 100%
เป้าหมายตามแผน: 2 หน่วยงาน ผลที่ทำได้จริง: 2 หน่วยงาน

รายวิชาในหลักสูตรที่มีการบูรณาการร่วมเพิ่ม

OUTCOME

- รายวิชาออกแบบผลิตภัณฑ์

- รายวิชาวิทยานิพนธ์วิศวกรรมเครื่องกลและการผลิต

ความสำเร็จผลลัพธ์ 100%
เป้าหมายตามแผน: 2 องค์ความรู้ ผลที่ทำได้จริง: 2 องค์ความรู้

ต่อยอดการแปรรูปผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเพิ่มขึ้น

OUTCOME
ความสำเร็จผลลัพธ์ 100%
เป้าหมายตามแผน: 2 กลุ่ม ผลที่ทำได้จริง: 2 กลุ่ม